6 είδη παιχνιδιού που βοηθούν τα παιδιά να μεγαλώσουν
Για τα παιδιά, το παιχνίδι δεν είναι απλώς διασκέδαση. Είναι ο τρόπος με τον οποίο μαθαίνουν. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (AAP), στην έκθεσή της «The Power of Play», εξηγεί ότι το παιχνίδι με γονείς και φίλους βοηθά στην ανάπτυξη του εγκεφάλου, του σώματος και των κοινωνικών δεξιοτήτων, ενισχύει τη γλώσσα και τα μαθηματικά και βοηθά ακόμη και στη διαχείριση του άγχους. Δεν παίζουν όμως όλα τα παιχνίδια τον ίδιο ρόλο. Ας δούμε έξι είδη παιχνιδιού και τι προσφέρει το καθένα.
1. Τουβλάκια και κύβοι: οι πρώτοι μικροί μηχανικοί
Πάνω ή κάτω; Δίπλα ή μπροστά; Κάθε φορά που ένα παιδί χτίζει έναν πύργο, εξασκεί τη χωρική σκέψη. Σε έρευνα των Πανεπιστημίων του Delaware και του Temple με παιδιά 3 ετών, όσα τα κατάφερναν καλύτερα στο να αντιγράφουν κατασκευές με τουβλάκια είχαν και καλύτερες πρώιμες μαθηματικές δεξιότητες.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι το χτίσιμο και τα παζλ ενισχύουν τις χωρικές δεξιότητες, που αργότερα στηρίζουν τα μαθηματικά και τις θετικές επιστήμες. Ιδέα: φτιάξτε ένα «μοντέλο» και ζητήστε από το παιδί να το αντιγράψει. Δείτε τα Τουβλάκια / Κύβοι.
2. Επιτραπέζια με αριθμούς: μαθηματικά χωρίς να το καταλάβουν
Το κλασικό φιδάκι κρύβει ένα μυστικό: τα κουτάκια με τους αριθμούς στη σειρά λειτουργούν σαν μια «αριθμογραμμή». Σε μελέτη των Ramani και Siegler, παιδιά προσχολικής ηλικίας που έπαιξαν ένα απλό επιτραπέζιο με αριθμημένα τετράγωνα για τέσσερις συνεδρίες των 15 λεπτών βελτίωσαν το μέτρημα, την αναγνώριση αριθμών και τη σύγκριση μεγεθών. Τα παιδιά που έπαιξαν το ίδιο παιχνίδι με χρώματα αντί για αριθμούς δεν βελτιώθηκαν, και τα οφέλη κράτησαν και εννέα εβδομάδες μετά.
Μετρήστε δυνατά κάθε βήμα («έξι, επτά, οκτώ!») για να πάρετε το μέγιστο. Δείτε τα Επιτραπέζια μας.
3. Παιχνίδι ρόλων: κουζινάκια, κούκλες και… καντίνες
Όταν το παιδί «μαγειρεύει» για την κούκλα του ή σερβίρει παγωτά στην καντίνα, εξασκεί τη γλώσσα, τη φαντασία και την ενσυναίσθηση. Βάζει τον εαυτό του στη θέση άλλων, οργανώνει μια ιστορία και συχνά τη μοιράζεται με φίλους.
Η AAP προτείνει να δίνουμε στα παιδιά ευκαιρίες για παιχνίδι «μια φορά κι έναν καιρό», ακόμη και κάτι τόσο απλό όσο να «πίνουν» από ένα άδειο φλιτζανάκι. Ιδέες θα βρείτε στη Μαγειρική και στις Κούκλες.
4. Γράμματα και λέξεις: η χαρά του «το διάβασα!»
Τα εκπαιδευτικά παιχνίδια με γράμματα, συλλαβές και εικόνες βοηθούν τα παιδιά να συνδέσουν ήχους και σύμβολα, να εμπλουτίσουν το λεξιλόγιό τους και να νιώσουν σιγουριά πριν (ή μόλις) ξεκινήσουν το σχολείο. Το μυστικό είναι να μοιάζουν με παιχνίδι και όχι με «διάβασμα».
Η σειρά Τα Νησάκια της Γνώσης είναι φτιαγμένη ακριβώς γι’ αυτό. Δείτε όλα τα Εκπαιδευτικά παιχνίδια.
5. Μουσική και ρυθμός
Ένα μικρό πιάνο, ένα τύμπανο ή ένα ξυλόφωνο δίνουν στα παιδιά την ευκαιρία να πειραματιστούν με ήχους, να ακούσουν προσεκτικά, να ακολουθήσουν έναν ρυθμό και να συντονίσουν τα δάχτυλά τους. Πάνω απ’ όλα, η μουσική είναι έκφραση και χαρά, και τραγουδιέται καλύτερα παρέα.
Δείτε τα Μουσικά Όργανα μας.
6. Κίνηση και ελεύθερο παιχνίδι
Δεν χρειάζεται κάθε παιχνίδι να έχει «στόχο». Το ελεύθερο παιχνίδι, όπου το παιδί αποφασίζει τι και πώς θα παίξει, καλλιεργεί δημιουργικότητα και αυτονομία. Η AAP τονίζει ιδιαίτερα το παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους, γιατί αξιοποιεί όλες τις αισθήσεις και χτίζει δεξιότητες όπως η αντίληψη του χώρου και η ισορροπία. Οι ομαδικές δραστηριότητες και τα αθλήματα μαθαίνουν επίσης τη συνεργασία.
Μια μπάλα, ένα σχοινάκι ή μια βόλτα στην παιδική χαρά είναι εξίσου σημαντικά με οποιοδήποτε παιχνίδι στο ράφι.
Το πιο σημαντικό «παιχνίδι»: εσείς
Όλες οι έρευνες συμφωνούν σε ένα πράγμα: η μεγαλύτερη αξία ενός παιχνιδιού είναι ο χρόνος που περνάτε μαζί. Λίγα λεπτά την ημέρα αρκούν:
- Αφήστε το παιδί να οδηγήσει το παιχνίδι.
- Περιγράψτε δυνατά τι κάνει («Έβαλες το κόκκινο πάνω από το μπλε!»).
- Κάντε ερωτήσεις που δεν απαντιούνται με ένα «ναι» ή «όχι».
- Κλείστε τις οθόνες και απολαύστε το.
Βρείτε το παιχνίδι που θα αγαπήσει
Διαλέξτε ανά ηλικία ή κατηγορία και ανακαλύψτε παιχνίδια που μαθαίνουν παίζοντας.
Πηγές: American Academy of Pediatrics, «The Power of Play: A Pediatric Role in Enhancing Development in Young Children» (Pediatrics, 2018) · Verdine et al., Child Development (2013–2014) · Ramani & Siegler, Child Development (2008).